31 C
Phnom Penh

ភាគ​៩៖ តើ​អ្វី​ទៅ​ជា​បណ្ដាញ​យុវជន​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា កូចាម៉ា (KOJAMA)?

តើ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បង្កើត​បណ្ដាញ​សាខា​យុវជន​បក្ស​ក្រៅ​ប្រទេស យក​ធនធាន​បាន​មកពី​អ្វី​ទៅ​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ? ក្នុង​ភាគ​ទី​៩ លោក ហាស់ សាន សូម​ពិនិត្យ​មើល​របៀប​រៀបចំ​នៅ​អាស៊ី និង​អាស៊ី​អគ្នេយ៍ ហើយ​មនុស្ស​បែប​ណា​គ្រប់គ្រង​ត្រួតត្រា​បណ្ដាញ​ក្រៅ​ប្រទេស​ទាំងនោះ។ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បាន​ពង្រីក​បណ្ដាញ​សាខា​របស់​ខ្លួន​ទៅ​ខាងក្រៅ​ប្រទេស ដោយ​ប្រើ​ធនធាន​បាន​មកពី​ការ​គ្រប់គ្រង​ធនធាន​ធម្មជាតិ គ្រប់គ្រង​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​ផ្ទៃ​ប្រទេស ហើយ​បែង​ក្រឡា​ចែកចាយ​ទៅ​ឲ្យ​កូនចៅ...

ព័ត៌មានអានច្រើនបំផុត

ព័ត៌មានថ្មីៗ

បទវិភាគ

វិភាគ៖ តើ​យោធា​ចិន​ខ្លាំង​ដល់​កម្រិត​ណា​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​មហាអំណាច​យោធា​អាមេរិក​បារម្ភ?

ចិន​មិន​ធ្លាប់​ឆ្លងកាត់​សង្គ្រាម​ច្រើន​ដូច​អាមេរិក និង​សម្ពន្ធមិត្ត​អាមេរិក​នោះ​ទេ។ នៅ​ក្នុង​សង្គ្រាម​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ ឆ្នាំ​១៩៥០-១៩៥៣ កងទ័ព​ចិន ចូល​ពាក់ព័ន្ធ​ផង​ដែរ តែ​មិន​ចេញ​មុខ​ចំហ​នោះ​ទេ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ កងទ័ព​ចិន​ស្លាប់​ច្រើន​ជាង​កងទ័ព​កូរ៉េ​ខាងជើង​ទៅទៀត។ ក្រៅពី​នេះ...

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស

នយោបាយ

ព័ត៌មានអន្តរជាតិ

ក្ដី​សង្ឃឹម​ចុងក្រោយ​នៃ​សន្តិសុខ​តំបន់​អាស៊ាន​លើ​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ខណៈ​កម្ពុជា​ជា​ប្រធាន​អាស៊ាន​ឆ្នាំ​២០២២

កិច្ចព្រមព្រៀង​រវាង​សមាគម​ប្រជាជាតិ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ និង​ចិន ចង​ភ្ជាប់​ភាព​រឹងមាំ​នៃ​ក្រម​ប្រតិបត្តិ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង បាន​ក្លាយ​ជា​ការ​ធ្វើ​តេស្ដ​អំណាច​នៃ​កម្លាំង​សាមគ្គី​គ្នា​នៃ​សមាគម​អាស៊ាន និង​លទ្ធភាព​នៃ​ការ​គ្រប់គ្រង​សន្តិសុខ​ក្នុង​តំបន់។ មាន​ការ​លើកឡើង​ថា ក្រម​ប្រតិបត្តិ​នេះ​វា​គួរ​ចេញ​ជា​រូបរាង​យូរ​ណាស់​មក​ហើយ ប៉ុន្តែ​បែរជា​មិន​ងាយ​កើត​រូបរាង​ទៅវិញ។ មជ្ឈដ្ឋាន​ខ្លះ​ថា​នេះ​ជា​ក្ដី​សង្ឃឹម​ចុងក្រោយ​ហើយ​របស់​អាស៊ាន ដើម្បី​ធានា​នូវ​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​ការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ ប៉ុន្តែ​មាន​រឿង​ជាច្រើន​ទៀត​ដែល​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​មិន​អាច​កើត​ចេញ​រូបរាង​មក​ទល់​នឹង​ពេលនេះ។ អាស៊ាន​បាន​តស៊ូ​អស់​រយៈពេល ២០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ ដើម្បី​ទាញ​ចិន​ឱ្យ​មក​ចូល​ក្នុង​ក្រម​ប្រតិបត្តិ​មួយ​នេះ ហើយ​ការ​ចរចា​ចេះ​តែ​ជាប់​គាំង។ កាលពី​សប្ដាហ៍​មុន ប្រធាន​អាស៊ាន​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​២០២១ គឺ​ប្រទេស​ព្រុយណេ បាន​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​មួយ​ដែល​សង្កត់​ធ្ងន់​ទៅលើ​តម្រូវការ​នៃ​ការ​លើក​កម្ពស់​ការ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៃ​បរិយាកាស​នៃ​ការ​ចរចា​អំពី​ក្រម​ប្រតិបត្តិ​សមុទ្រ។ នេះ​ជា​ការ​ចង្អុល​បង្ហាញ​ពី​ការ​កើន​ឡើង​នូវ​ការ​មិន​ពេញចិត្ត​លើ​ការ​ពន្យារ​ពេល ខណៈ​មាន​ការ​លុកលុយ​ពី​មហាអំណាច​មួយ​ក្នុង​តំបន់​ដែល​ចង់​សំដៅ​ទៅលើ​ប្រទេស​ចិន។ គេ​ដឹង​ថា​មាន​ឧបសគ្គ​គួរ​ឱ្យ​ខ្លាច​ដែល​ធ្វើ​ក្រម​ប្រតិបត្តិ​សមុទ្រ​មួយ​ចេញ​មិន​រួច ដោយសារ​វិសាលភាព​ភូមិសាស្ត្រ​តំបន់​នៃ​ការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ដែនទឹក​ដោយ​ផ្អែក​លើ​លក្ខន្តិកៈ​ច្បាប់ ឬ​ដោយ​តួអង្គ​ទី​បី ដែល​បញ្ហា​នេះ​នៅតែ​នៅ​ឆ្ងាយ និង​ទៅ​មិន​ដល់ ព្រោះ​តែ​សមាជិក​អាស៊ាន​ខ្លះ​ពុំ​មាន​ឆន្ទៈ ខណៈ​សមាជិក​អាស៊ាន​ខ្លះ​ទៀត​មាន​ឆន្ទៈ...

អាមេរិក​នៅ​តែ​ឈរ​លំដាប់​ទី​១​នៃ​អំណាច​យោធា​ពិភពលោក ខណៈ​ចិន​នៅតែ​ទី​៣ តែ​តៃវ៉ាន់​ហក់​ឡើង​ទី​២២

អំឡុង​មួយ​ទសវត្ស​ចុងក្រោយ​នេះ គេ​សង្កេត​ឃើញ​មាន​ការ​រត់​ប្រណាំង​សព្វាវុធ​យ៉ាង​ខ្លាំង ហើយ​ជាពិសេស​នៅ​បណ្ដា​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​ឥណ្ឌូ​ប៉ាស៊ីហ្វិក។ ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​នេះ​ដែល​ត្រូវ​បាន​កត់សម្គាល់​ថា រត់​ប្រណាំង​សព្វាវុធ​យ៉ាង​ខ្លាំង​នោះ​មាន​ចិន ឥណ្ឌា តៃវ៉ាន់ កូរ៉េ​ខាងជើង ជប៉ុន ប៉ាគីស្ថាន និង​កូរ៉េ​ខាងត្បូង។ ប៉ុន្តែ​ប្រទេស​ដែល​កត់សម្គាល់​ពិសេស​ជាងគេ​ក្នុង​ការ​បង្កើន​កម្លាំង​វិស័យ​ការពារ​ជាតិ​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​ដំណាក់កាល​ចុងក្រោយ​នេះ​នៅ​តំបន់​ឥណ្ឌូ​ប៉ាស៊ីហ្វិក គឺ​ប្រទេស​ចិន និង​ដែន​កោះ​តៃវ៉ាន់។ ដែនដី​ពីរ​នេះ​កំពុងតែ​បង្ហាញ​កម្លាំង​សព្វាវុធ​ដាក់​គ្នា​យ៉ាង​សម្បើម គឺ​នៅសល់​តែ​ពេលវេលា​នៃ​ការ​ផ្ទុះ​សង្គ្រាម​កើតឡើង​តែប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណា​មាន​តែ​ចិន​មួយ​គត់​ក្នុង​តំបន់​ឥណ្ឌូ​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ដែល​ខិតខំ​ពង្រីក​កម្លាំង​យោធា​របស់​ខ្លួន​យ៉ាង​សម្បើម ដើម្បី​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​អនុត្តរភាព​គ្រប​ដណ្ដប់​លើ​បណ្ដា​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់។ ទាំង​ចិន និង​តៃវ៉ាន់ តែងតែ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​សំញែង​ដាក់​គ្នា ជាពិសេស​ចិន ធ្វើ​សមយុទ្ធ​ញឹកញាប់​ជាង​តៃវ៉ាន់ គឺ​ដើម្បី​គាបសង្កត់​ដែន​កោះ​មួយ​នេះ​ឱ្យ​មក​នៅ​ក្រោម​ដំបូល​របស់​ទីក្រុង​ប៉េកាំង។ ចំណែកឯ​កូរ៉េ​ខាងជើង​ឯណោះ​វិញ​តែងតែ​ធ្វើ​ការ​សាកល្បង​កាំជ្រួច​ផ្លោង​ជា​ញឹកញាប់​គំរាមកំហែង​ប្រទេស​កូរ៉េ​ខាងត្បូង និង​កងទ័ព​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ដែល​មាន​នៅ​លើ​ទឹក​ដី​កូរ៉េ​ខាងត្បូង។ ចុងក្រោយ​នេះ ចិន​បាន​បង្កើន​កញ្ចប់​ថវិកា​ការពារ​ជាតិ​របស់​ខ្លួន​ដែល​ហក់​ឡើង​រហូត​ដល់​ទៅ...

តៃវ៉ាន់​ពង្រីក​ការ​ហ្វឹកហ្វឺន​កងទ័ព​បម្រុង​ក្នុង​ស្ថានភាព​ត្រៀម​សង្គ្រាម​លុកលុយ​ពី​ចិន

ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​តៃវ៉ាន់ បាន​ឱ្យ​ដឹង​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី​២ ខែ​វិច្ឆិកា នេះ​ថា ក្រសួង​នឹង​ជំរុញ​ការ​ហ្វឹកហ្វឺន​កងទ័ព​បម្រុង​បន្ថែម​ទៀត​នៅ​ឆ្នាំ​ក្រោយ ដែល​រួម​ទាំង​ការ​ពង្រីក​ការ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​ប្រយុទ្ធ និង​បាញ់ ខណៈ​ចិន​បាន​បង្កើន​សកម្មភាព​យោធា​នានា​នៅ​ជិត​ដែន​កោះ​មួយ​នេះ​កាន់តែ​ខ្លាំង។ នេះ​បើ​យោង​តាម​សារព័ត៌មាន The Strait Times ដែល​បាន​ចុះផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២ វិច្ឆិកា។ កោះ​តៃវ៉ាន់​ដែល​បាន​ផ្ដាច់​ខ្លួន​ពី​ចិន​ប៉េកាំង​តាំងពី​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤៩ ត្រូវ​បាន​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ចិន​អះអាង​ប្រាប់​ពិភពលោក​ថា ជា​អាណាខេត្ត​មួយ​របស់​ចិន ទោះ​កាលៈទេសៈ​ណា​ក៏ដោយ។ ភាព​តានតឹង​រវាង​ដែន​កោះ​តៃវ៉ាន់ និង​ប្រទេស​ចិន បាន​កើន​ឡើង​ក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​សប្ដាហ៍​ថ្មីៗ​នេះ ខណៈ​ចិន​បាន​ព្យាយាម​បង្កើន​សម្ពាធ​យោធា​គាបសង្កត់​តៃវ៉ាន់​ខ្លាំង​ឡើងៗ។ សកម្មភាព​យោធា​របស់​កងទ័ព​អាកាស​ចិន គឺ​ការ​បញ្ចេញ​យន្តហោះ​រាប់​សិប​គ្រឿង​ម្ដងៗ​ឱ្យ​ហោះ​ចូល​ក្នុង​ដែនអាកាស​តៃវ៉ាន់។ រយៈពេល ២​ថ្ងៃ​មក​នេះ...

វិភាគ៖ តើ​យោធា​ចិន​ខ្លាំង​ដល់​កម្រិត​ណា​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​មហាអំណាច​យោធា​អាមេរិក​បារម្ភ?

ចិន​មិន​ធ្លាប់​ឆ្លងកាត់​សង្គ្រាម​ច្រើន​ដូច​អាមេរិក និង​សម្ពន្ធមិត្ត​អាមេរិក​នោះ​ទេ។ នៅ​ក្នុង​សង្គ្រាម​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ ឆ្នាំ​១៩៥០-១៩៥៣ កងទ័ព​ចិន ចូល​ពាក់ព័ន្ធ​ផង​ដែរ តែ​មិន​ចេញ​មុខ​ចំហ​នោះ​ទេ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ កងទ័ព​ចិន​ស្លាប់​ច្រើន​ជាង​កងទ័ព​កូរ៉េ​ខាងជើង​ទៅទៀត។ ក្រៅពី​នេះ ចិន​ធ្លាប់​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ធំៗ​ជាមួយ​នឹង​ឥណ្ឌា​ចំនួន​ពីរ​លើក គឺ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦២ និង​ឆ្នាំ​១៩៦៧ គឺ​សង្គ្រាម​ព្រំដែន។ ចាប់ពី​ពេល​នោះ កងទ័ព​ចិន និង​ឥណ្ឌា​ប៉ះ​គ្នា​ជា​ញឹកញាប់ ប៉ុន្តែ​ពុំ​ដែល​មាន​សង្គ្រាម​ជា​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​ជាមួយ​ឥណ្ឌា​ដូច​កាលពី​ទសវត្ស​ឆ្នាំ​១៩៦០ នោះ​ទេ។ ចំពោះ​ជាមួយ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី វិញ ក៏​កងទ័ព​ចិន​ធ្លាប់​ប៉ះ​ជាមួយ​នឹង​កងទ័ព​រុស្ស៊ី​ផង​ដែរ ដែល​គេ​ហៅ​ថា​ជម្លោះ​ព្រំដែន គឺ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦៩។ សង្គ្រាម​នៅ​ពេល​នោះ​មាន​រយៈពេល...

ក្រុមហ៊ុន Facebook ប្ដូរ​ឈ្មោះ​ថ្មី​ថា Meta

ស្ថាបនិក​ក្រុមហ៊ុន​ហ្វេសប៊ុក លោក Mark Zuckerberg បាន​ប្រកាស​កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី​២៨ ខែ​តុលា ថា ឈ្មោះ​សាជីវកម្ម ឬ​ក្រុមហ៊ុន​មេ​នៃ​ទម្រង់​បណ្ដាញ​សង្គម​របស់​ខ្លួន នឹង​ត្រូវ​ប្ដូរ​ទៅជា Meta។ លោក​អះអាង​ថា ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​នេះ​គឺ​ដើម្បី​ផ្ដោត​លើ​ចក្ខុវិស័យ Metaverse ក៏ប៉ុន្ដែ​ទង់​និមិត្តសញ្ញា និង​កម្មវិធី Facebook ដែល​ប្រើ​ដោយ​មនុស្ស​ជិត ៣​ពាន់​លាន​នាក់​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក​ជា​រៀងរាល់​ខែ នឹង​នៅតែ​រក្សា​ឈ្មោះ​ដដែល។ ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​របស់​ក្រុមហ៊ុន លោក Zuckerberg បាន​និយាយ​ថា វា​ដល់​ពេល​ហើយ​ក្នុង​ការ​កែលំអ​អត្តសញ្ញាណ​របស់​សាជីវកម្ម...

ព្រំដែន